Karabo Bakeng Sa Hao

Jesus at the well

Na oa tseba hona le Motho ea tsebang ntho e ngoe le e ngoe ka uena? Morena Jesu, Mor’a Molimo o tseba lintho tsohle tseo u li entseng. Ke Eena ea hlolileng lefats’e le tsohle tse ho lona. O tseba liketsahalo tse fetileng, tsa kajeno, le tsa kamoso. ‘Nete ke hore o oa u rata ebile o tlile lefat’seng ho u lokolla le ho u pholosa bophelong ba sebe. Jesu ona le morero ka bophelo ba hao, ho u tlisetsa thabo le nyakallo.

Bebele e re bolella hore ka tsatsi le leng Jesu o ne a nke leeto le metsoalle ea hae. A fihla motsaneng o mong oa Samaria. Eaba Jesu o lula fats’e a phomola pela seliba ha metsoalle ea hae e kena motsaneng ho ea reka lijo. Eitse ha Jesu a ntse a lutse moo, eaba ho hlaha mosali a tlo kha metsi selibeng seo. Ke moo Jesu a ileng a mo botsa “Na u ka nkhella metsi ke noe?

Qetella litaba tsa: Karabo Bakeng Sa Hao

Mosali ka ho makala hohle “O re ke o fe metsi o noe?” ke mosali eo a botsa. “Na oa tseba hore ke Mo-Samaria ‘me Ba-Jude ha ba isane le rona hantle?” ho rialo Mosali ea tlo kha metsi.

Jesu ka bonolo bohle a mo arabela a re: “Hoja eba u ne u tseba Molimo le eo u ntseng u buoa le Eena, U ka be u kopile hore ke u fe metsi a bophelo. ‘Me nka be ke u etselitse seo ka nyakallo eohle eo ke nang le eona.

Ke moo mosali a ileng a talima Jesu ka ho makala. “Mongahali” ho rialo mosali “ Seliba sena se tebile, ‘me ha hona se khang, ebe metsi a bophelo oona u ka mpha oona joang?” 

The woman running to town

Jesu a araba hape a re: “Bohle ba noang metsi a tsoang selibeng sena ba tla nyoroa hape. Empa ha u ka noa metsi ao ke fanang ka oona, o ke ke oa hlola u nyoroa hape”

“Tsamaea u ilo bolella monna oa hau ‘me u be u khutlele koano” ho rialo Jesu.

“Ha kena monna” ho rialo mosali

Eaba Jesu  re ho eena: “U boletse hantle. Ha u itse ha u na monna, u  kile oa ba le banna ba bahlano, ‘me eo u nang le eena ha joale hase monna oa hau”

Ho tla joang hore ebe monna eo o tseba hakaale ka nna, mosali oa Mo-samaria ka ho makala “Mongahali, ke bona hobane u moporofeta. Ka hoo kena le potso bakeng sa hao. Batho ba heso ba rapetse le ho khumamela Molimo n’galong eena. Empa lona Ba-Jude le re Jerusalema ke eona n’galo ea khumamelo le thapelo.”

Eaba Jesu o mo bolella a re: “Seo eleng sa bohlokoa hase n’galo eo batho ba khumamelang ba le ho eona, empa ho qala kajeno bakhumameli ba ‘nete batla khumamela Ntate ka Moea le ka ‘Nete.

“Kea tseba hobane Messia ea bitsoang Kreste ,o oa tla. ‘Me ha se a tlile o tla hlalosa tsohle tse boletsoeng ke baporofeta.  Ho rialo mosali oa Mo-samaria.

Eaba Jesu o re ho eena: “Ke ‘na, ea buoang le oena”

Eaba mosali o siea nkho ea metsi,a ea motseng, a re ho batho: “Tlohong , le bone motho ea mpoleletseng tsohle tseo ke li entseng. Na e ke se be ke eena Kreste na?”

Eaba batho ba tsoa motseng ho ea khahlana le Jesu, ho boha na ke motho ea joang. ‘Me batho ba bangata ba lumela hoba ke eena Kreste, le mopholosi, hobane a tsebile tsohle ka bona. U ka ipalla litaba tsena kaofela evangeling ea Johanne 4:3-42.

Jesus teaching the crowd

Jesu Kreste o tseba ntho e ngoe le ngoe ka rona lefats’eng mona, ekaba ke tse ntle kapa tse mpe. Ka nako e ngoe re ka leka ka matla ho pata lintho tsohle tse mpe tseo re li e ntseng maphelong a rona empa re ka se patele Morena Jesu letho. Jesu o tlile lefats’eng ho tla re pholosa kahlong e neng e re loketse bakeng sa bobe le bokhopo ba rona. ‘Me Jesu a ka nka boima bohle bo lipelong tsa rona ‘me a re fe khotso. O ile a shoa sefapanong hore a tle a nke libe tsa rona tsohle ele ho etsa hore re be le monyetla oa hoba le lehae leholimong ha re shoa lefats’eng lena.

Jesu Kreste ke eena karabo ea litlhoko tsohle le lipotso tsohle tseo u nang le tsona. O lakatsa hoba motsoalle oa hau. ‘Me o batla ho koala sekheo seo se pelong ea hao. A ka tlosa ts’abo le ho hloka botsito tseng leng bophelong ba hau a u fe khotso le khutso.

Jesu o bitsa bohle ‘me o re: “Tlohong ho nna lona bohle… ‘me ke tla le tla fuoa phomolo le khutso” (Mattheu 11:28) U lokela ho mo rapela le ho mo kopa ho kena bophelong ba hao. Hang ha u amohela Molimo eo a moholo ka tumelo, eba joale O lula le uena le uena le Eena, O etsa lehae pelong le bophelong ba hau. Boteng ba Hae bophelong ba hau eba bo o tlisetsa thabo e khapatsehang. ‘Me O tla u matlafatsa le ho u fa sepheo sa ho phela bophelo bo mo khahlang. Jesu e tla fela ebe karabo bakeng sa hau.

Hokahana le Rona

Kopa libukana

Lelapa Le Thabileng

Lelapa Le Thabileng


Bebele e re fa meoloane ea seo lelapa le lokelang hoba sona, ke sebaka se hlophisehileng, lehae le tsitsitseng, le tikoloho e mofuthutho ho bohle. Lelapa e kaba Sebaka khatholoho le khotsofalo kapa sebaka sa liqhoebeshano, hlonamo le likhatsatso tsa mefuta. Na lelapa la hao ke le thabileng, le tiileng, le khonang ho ema ha lifefo tsa bophelo li tsukutla lenyalo la hao?
Lelapa ke sebaka le sebae sa bohlokoa phelisanong ea batho. Le hlohonofalitsoe le ho tlots’oa ke Molimo ho fihla lintla tsena ho Holisa le ho matlafatsa meea ea rona, maikutlo le menahano le ho khotsofala litakatsong le ‘meleng. Morero oa Molimo esale ele hore e mong le e mong eo eleng setho sa lelepa a tlisetse ba bang thabo le nyakallo le hore lelapa le phelisane le ho lulisana hamonate ka boiketlo.

Hobane Malapa A Mang A Sa Thaba A Sena Khotso

Hobaneng, joale! Malapa a mangata a sa thaba ebile a sena khotso? Hobaneng ha malapa a thueha ka lebaka la ho se utloane ka maikutlo, le likarohano le tlhalano? Lebaka la mantlha eba hore tsela le bohlophisi ba Molimo ha bo ea natsoa le ho eloa hloko. Lentsoeng la Molimo ho ts’ets’oe teng malebela ohle a thusang lelapa hore ebe le thabileng kamehla. Lelapa le ahiloeng ho ea ka lentsoe la Hae, eba sebaka seo ho kollang Lerato, tsepano, lithahasello tse kopanetsoeng, ho bile ho sena boikhabi empa ele ho sebeletsana ka pelo e ntle. Ke feela malapa a joalo, a tlisang thabo le nyakallo maphelong a rona, ‘me a bile a re bolokela tikoloho le naha. Na oena o latela tsela le morero oa Molimo, Eena Moqhapi le Mothei oa Lelapa. “Ekare ha e se Jehova ea hahang Ntlo, ba e hahang ba sebeletsa lefeela…” (Pesalema 127:1)
Ts’iu ea Bocha ke hona moo motheo o etsoang, oa bokamoso ba malapa a rona. Bophelo bo hloekileng pela Ntate Molimo, ke bona beo eleng taba ea bohlokoa boitlhophong ba ho ken aka hara lenyalo. Boetsalibe ba pele ho lenyalo mabapi le tsa thobalano, bo thefula botsitso boitsoarong ‘me bo beha bokamoso ba lelapa tlokotsing le tsietsing. Ho ikhaba le ho inahanela bo-rona feela bocheng ba rona ho beha mohlala oa bophelo bo bobe bo lubakaneng ba ka  lenyalong. Lipalo tse phahameng tsa litlhalano ke sesupo le bopaki ba bototobetseng ba linnet tsena. Libe tsa mofuta oona, motho o lokela ho li bakela le ho sokoloha ho tsona ho ka ba le bophelo bo bocha ho Kreste. ‘Me tsohle tsa khale li fete ebe Molimo o kena bophelo ba hao ka mahlohonolo a hae ho oena.
Lelapa le qaleha hang ha monna le mosali ba koapangoa ka lenyalo le halalelang. Bebele eleng lentsoe la Molimo e re bolella le ho re ruta hore eka khona ha re nyala “…e mpe e be Moreneng feela” (1 Ba-Korinthe 7:39). Hona ho bolela hore ka bobeli monna le mosali ba lokela hore ba nehelane ka maphelo a bona le lithato le litakatso tsa bona ho Molimo. ‘Me Molimo e be eena oa mantlha, ea tlang pele bophelong ba bona. Empa ha monna, mosali kapa bobeli ba bona ele baikhabi ba ichebileng bo bona, ebe joale ke sesupo se feng sa mantlha se bonts’ang thabo e kopanetsoeng?

Qetella litaba tsa: Lelapa Le Thabileng

Ho Nyalla Moreneng

Ha ho buoa ka ho nyala “e mpe e be Moreneng” hoo ha ho bolele feela hore monna le mosali e be Ba-kreste, empa ho bolela hore Morena ebe Eena ea ba etellang pele ho kopaneng hoa bona.Ha ele litakatso tsa botho, khahleho ea lits’obotsi le seo motho anang le sona hase tsona lits’ia tsa lenyalo ke mafosisa ha motho a ka li hloaea ele tsona tsa ho qala. Joale ha taba tseo e kaba tsona susumetsang khahlano ea bona e mong ho e mong, e ba ho tla qholotseha pherekano le likhohlano lenyalong le joalo. Ha re ka lamella Molimo ho re tataisa le ho susumetsa khetho ea rona ea molekane, ke moo ebang bohlale bo tsoang ho Molimo bo re thusa ho khetha molekane eo mo hlokang, ebile a o tsoanelang, eseng khetho ea nakoana empa ea lilemo tse ngata tse tlang elng  bophelo ba lona bohle. Ha ho le joalo Molimo ha fuoe sebaka sa pele pelong ea motho a ka susumetsa litabatabelo tse itseng le semelo se seng, tse ka ahisanang ho le sebetsa ‘moho bakeng sa lelepa le tsitsitseng “ Ba babeli e tla ba nama e le ‘ngoe” (Mareka 10:8).

Tebello ea Molimo ka lenyalo ke hore ebe selakane sa bophelo bohle, eseng feela tokomane ea molao oa lenyalo. Morena Jesu o ile a fana ka taelo e hlakileng ere: “…Seo Molimo o se kopantseng hammoho, se se ke sa aroloa ke motho” (Mattheu 19:6)

Tsamaiso Ea Bo-Molimo Leapeng

Lehae ke motsana, ‘me joaloka karoloana ea sechaba phano ea boikarabello bo itseng e ea hlokahala. Molimo o re file ‘mapa oa tsamaiso ena Bibeleng. Ke ‘mapa oa matla, oo ha o ka lateloa o tlisang taolo le thabo lehaeng. Boikarabello bo boholo bo hlokoa ho monna, ebe mosali le ngoana, ka hlahlamano eno. (Bala 1 Bakorinthe 11:3; Baefese 5:23-24).Ha Molimo a beha ‘molao’ , ‘molao’ ono e ba o Halalelang. Ho se ikobele molao o joalo ho tlisa masoabi. Ka lehlakoreng le leng,o hlohonolofatsa ba ikobelang oona ka ho loka, thabo le mohau.

Lenyalong monna le mosali ba theha kopano eo ho eona e mong le e mong a bang le boikarabello hape ho na le ho lebeletsoeng ho tsoa ho eena. Bobeli monna le mosali ba hlokahala ka mesebetsi le bokhoni ba bona ba tlholeho bo fapaneng ho etsa lehae le phethehileng.Ho lokela ho be le ea etellang lehae pele ‘me Molimo o file monna boikarabello boo. “hobane monna ke hlooho ea mosali, joalokaha Kreste le eena e le hlooho ea kereke, ‘me ke eena ‘Moloki oa ‘mele oa hae.”

Baefese 5:23). Lerato le joalo le tebisitsoe moeeng oa boinehelo. Ke lerato le nang le tsotello le etsang hore monna a talime mosali “joaloka ‘mele oo e leng oa hae “ (Baefese 5:28). Monna ea nang le lerato ha a nke mosali e le ea ka tlase ho eena. Empa o ntšana se inong le eena, a batle boeletsi ho eena,ho mo etsa molekane oa ‘nete ka lerato la hae ho eena. “Haele lona basali, le utloe banna bao e leng ba lona joalo, hore leha ba bang ba ka ba teng ba sa lumeleng lentsoe, ba mpe ba hapuoe, leha e ke ke ea eba ka lentsoe, e be ka metsamao ea basali ba bona,”

( 1 Petrose 3:1). Ha mosali a latela boetapele ba monna oa hae lehaeng, ‘me monna a latela ba Kreste, lehae la bona e tla ba setšabelo sa khotso le khotsofalo. Baefese 5:33 e re, “…’me mosali eena a hlomphe monna oa hae.” Borabele khahlanong le ‘molao’ ona bo timelitse khotso malapeng a mangata kajeno. Ho hata ka thoko ho ‘molao’ ona ha ho tlise feela khohlano malapeng, empa ho boetse ho tlisa ntoa ea semoea pelong ea mosali.

Sebaka Sa Bana

Hangata le hangata re nahana ka bana, ‘me re etse qeto ea hore ba Hloekile ntle le sekoli ebile ha bana molato le o mong. Leha, ho le joalo, kaofela ba tsoaloa bana le sebe sa tlhaho. ‘Me ha ngoana a ntse hola, o tla lemoha boikhabo ba bo-eena botla eketseha ho paka seo. O tla etsa lintho tse tla sulafalletse eena le ba bang, ‘me batsoali ha ba sa mo khalemele ka thata e qetella eba tloaelo ea hae. Boikarabello ba ngoana ke ho utloa le ho mamela batsoali ba hae. “Bana, utloang batsoali ba lona Moreneng hobane ke ntho e lokileng” (Ba-Efese 6:1). Mohlala o phethehileng oa ngoana ea nang le kutlo ho batsoali re o bona bophelong ba Jesu ha ene le ngoana. “Eaba o theoha le bona, a ea Nazaretha. O ne a ba utloa…” (Luka 2:51) Ha boikokbetso bo tsamaea ka mo bo tsoanelang ka teng, ke moo re fumanang lelapa, batsoali le bana ba thabileng, ‘me hoo ho etsa lelapa le mofutho ho bohle.

Ha tsela ea Molimo ea hlahlamano e latetsoe e ba joale batsoali bat la phelela bana ba bona, ‘me le bana ba phelele batsoali, ‘me bohle ba phelele Molimo. Lelapa le joalo eba hlohonolofatso tikolohong  le metseng ea rona ‘me e fa naha seriti se hlomphehang.

Bacha ba bangata metseng le metsaneng ba inehetse lithethefatsing, joala, menate ea lefats’e, botumo ba nakoana, menate ea boinyakalatso. Ba hapiloe le ho bofshoa ke lefats’e la joale le menyakoe ea lona, ‘me ha ba natse boitsoaro le seemo tsa botho. Lintho tsena tseo ba seng ba sa li natse kajeno ke tsona tse neng li fa sechaba sa rona seriti le boleng bo holimo.  Hore e be rena le bacha ba sa tsitsang le ho iketla boitsoarong na ebe lebaka hase bosieo ba malapa a bolokehileng le a thabileng ele sona sesosa sa mantlha? E be oena o etsang ka boemo bo? Na ha ho so tle ho oena hore ekaba ho etsa lelapa la hao e be le thabileng ho itsetlehileng ho ts’epahalleng Molimo ka pelo ea hao eohle?

Jesu Lejoe La Ntlha La Motheo

Ha motho a batla ho haha lelapa le thabileng ebile le matlafetseng, eka khona Jesu ebe eena motheo oa lelapa leo. Lipula le lifefo tsa bophelo li ka tla khahlanong lenyalo le joalo, empa ka Kreste le tla ema le be le hlole.

(Mattheu 7:24-27)

“Ka baka leo, e mong le e mong ea mamelang lipolelo tseo tsa ka, ‘me a etsa ka tsona, nka mo ts’oants’oa ka monna ea bohlale, ea hahileng ntlo ea hae letlapeng; ‘me pula ea theoha, phororo tsa tla, le meea ea foka, ea otla ntlo eo; ‘me ha e a ka ea oa, kahobane motheo oa eona o le letlapeng. Empa e mong le e mong ea mamelang lipolelo tseo tsa ka, ‘me a sa etse ka tsona, a ka ts’oants’oa ka monna ea leoatla, ea hahileng ntlo ea hae lehlabatheng; ‘me pula ea theoha, phororo tsa tla, le meea ea foka, ea otla ntlo eo, ‘me ea oa, ‘me ho oa ha eona ea eba ho hoholo.”

Morena Jesu ke eeena ea re supisang tsela, ea re fang matla hap eke eena ea re khothathatsang hore malapa a rona ebe a atlehileng ebile a thabile hara lefats’e le khopo le senang qenehelo. Morena Jesu ha sa le lefats’e ene ele motho ea ratang lelapa, ho joalo le kajeno ‘me u malala-a-laotsoe ho kena ka hara malapa a rona. Ke ka hoo a reng: “Bona, ke eme monyako, ‘me kea kokota…” (Ts’enolo 3:20). Pele, u kokota monyako oa lipelo tsa rona, e be ha morao u kokota monyako oa malapa a rona. Na e be oena o tla mo bulela?

Bonnete ba taba ke hore lelapa le thabileng le qala lipelong tsa rona.  Re tla sitoa hoba le khots esa ‘nete le thabo ea sebele malapeng a rona ha feela lipelo tsa rona li sa apareloa ke thabo le khotso. Tlholo ea letsatsi ka leng khahlanong le tsitspano le pherekano tse tlang letsatsi le leng e k aba ea rona ha fella re ka beha ts’epo ea rona ho Molimo. “Ea pelo e tiileng u tla ‘moloka khotsong e fetisisang, ka hobane o u ts’epile” Esaia 26:3

Lelapa le behileng kapele batla rapela hammoho bakeng sa lipelo tsa bona, bakeng sa lelapa la bona, le bakeng sa litlhoko tsa tikoloho e ba potileng. Thapelo e tlamahanya lelapa hammoho. Polelo e tsepahalang e tummeng e re: “ lelapa le rapelang hammoho le lula hammoho.”

O lokela ho lumela le ho amohela morero oa Molimo bakeng bophelo ba hao le lelapa la hao. Bulela Morena Jesu monyako oa pelo ea hao “Kajeno, ha le utloa lentsoe la Oona, le se ke la thatafatsa lipelo tsa lona..” Ba-Heberu 3:15. Morena o larile o emetse ho hlohonolofatsa pelo ea hao le lelapa la hao. Khutlela ho Eena ka pelo eohle ea hao ‘ me o mo tsepahalle. Ka letsatsi le leng le Eena ka lebaka la qeta e molemo eo o ka ee etsang, u tla u bulela monyalo oa lehae la hae eleng leholimo, moo teng o tlang ho khahlanyetsoa ke thabo le khotso tsa ka hosafeleng.

Hokahana le Rona

Kopa libukana

Motsoalle Bakeng Sa Hao

Jesu Motsoalle Oa Hao

Jesus is your friend

Ke na le motsoalle. Motsoalle oa sebele eo nkileng k aba le eena ruri eenoa ke ea hlokoang ke batho bohle. Ke oa ‘nete ebile o molemo hoo nka ratang hore o mo tsebe le oena. Lebitso la motsoalle enoa ke mang, ke Jesu. Ntho ee ntle ebile e hlolla ke hore o thahasella hoba motsoalle oa hao. 

Ha nke o behe leseling le sehlohlolong ka eena. Re bala pale le nalane ka hara bebele. Bebel eke buka ea ‘nete. Ke lentsoe la ntate Molimo.

Qetella litaba tsa: Motsoalle Bakeng Sa Hao

God's creation

Jesu ke Mora oa Molimo. Ntate Molimo u mo rometse ho tloha leholimong ho tla  lefats’eng lena hoba Eena mopholosi oa batho bohle. ‘Me Molimo o ratile lefats’e hakaalo (Ho bolela hore o ratile nna le oena) hoo a romileng Mora oa hae a inotsi, eleng Jesu, (Ho shoa  bakeng sa libe tsa rona) ele hore mang le mange a lumelang ho Eena a seke a timela  empa a be le bophelo bo sa feleng. (Johanne 3:16)


Jesu u tlile lefats’eng lena ele lesea le lenyane. A tsoaloa le Maria, ‘me a holisoa ke Maria le Josefa mohats’ae. Jesu tlhahong ea hae u tsoalletsoe ka setaleng sa liphoofolo, ‘me a  behoa ka hara sejelo.

Molimo oa re rata. O rata motho e mong le e mong lefats’eng. Molimo o re rata hoo a bileng a romela Mora oa hae Jesu, ea inosi, lefats’eng . Ha Jesu a ne a le lefats’eng, u ile a folisa ba kulang, a ts’elisa ba hlomohileng. Lifofu le tsona tsa bona. O ile a ruta batho litaba tse ngata haholo ka tsa ‘muso oa Maholimo.
Jesus' birth

Jesu o ile a hola tlasa bohlokomeli ba Josefa le Maria ‘me a ba hlompha . U ile a ba le baena le likhaitseli beo a neng a bapala le hona ho hola le bona. U ne a bile a thusa Josefa ho betla litafole le litulo le tsohle tse etsoang ka lepolanka.

Jesus and the lad with food

Jesu hase a holile a le boemong, a qalella ho ruta batho ka ntatae ea maholimong. A ba lemosa le hoba bonts’a kamoo Molimo a ba ratileng ka teng. A folisa ba kulang mafu a mefuta, a tselisa ba mahlomoleng le ba pelo li robehileng. Kannete ruri ene ele motsoalle le oa bana. Kamehla o ne a thabela ha ban aba lesoa ho tla ho eena. U ne a na le nako le sebaka sa bona. Hona ho ne ho etsa hore ban aba mo rate ‘me ba thahaselle le hona ho rata hoba le eena kamehla.

Leha ho le joalo ba bang ba batho ba ne bas a rate Jesu. Ba ile ba mo nena le ho mo hloea. Ba mo hloea haholo hoo ba ileng bar era ho mo fenetha le ho mo bolaea. Ka letsatsi le leng le mahlonoko ba ile ba bolaea Jesu ka ho mo thakhisa le ho mo khokhothela sefapanong. Jesu u ne a sa etsa tlolo leha ele ngoe ea molao leha ele sebe. Empa u ile a lokela ho shoa sebekeng sa rona baneng ba itsentse ba silafalitsoe ke libe, melato le litlolo tsa rona.

Jesus on the cross

Leha ho le joalo, nalane ea Jesu ha ee felle hona lefung leo le sehloho. Molimo o ile oa mo tsosa hara bafu. ‘Me barutuoa ba hae ba ile bam o bona hang hobane a tsohe bafung. ‘Me ka le leng o ile a nkeloa marung ho ea leholimonh ho eaba le Ntate ‘me o lutse letsohong le letona la Molimo.

Kajeno Jesu oa o bona le hona ho utloa kopo  le lillo tsa hao. U bile o tseba tsohle ka oena, oa o khathalla le ho tsotella. Ake o mo atamele ka thapelo. ‘Me o mo tsebise mathata ohle a hao. U malala-a-laotsoe ho kopanela le oena le ho thusa. O ka inamisa hlooho ea hao, ‘me oa buoa le Eena hohle ka nako tsohle.

Ka letsatsi le leng u tla khutla! ‘me u tla nka bohle ba lumetseng ho Eena ho ba le eena lehaeng le lecha, Leholimong.

Jesus listening to a woman pray

“…ke tla boela ke khutle, ke le nkele ho ‘na, hore moo ‘na ke leng teng, le lona le be teng.” Johanne 14:3

Hokahana le Rona

Kopa libukana